Buca Efsanedir Buca KızılÇullu Su Kemerleri

Kaynak : TC. Kültür Bakanlığı
İzmir’in Buca ilçesi bugün Şirinyer olarak bilinen Kızılçullu (Paradiso) Mevkisinde bulunan Melez Çayı üzerindeki su kemerleri İzmir’e Aydın yönünden girişte dikkati çekmektedir. İzmir Kadifekale ve çevresinde kurulan ilk şehre su taşımak amacı ile MÖ 133-MS 395 yıllarında, İmparator Agutus döneminde Romalılar tarafından yaptırılmıştır.

Gaius Sextillius Pollio Aquaduct’ü olarak da tanınan bu su kemerleri kesme taştan ve tuğladan iki sıra halinde olup, duvarların işlenmesinde Roma harcı kullanılmıştır. Harcın içerisine büyük ölçüde yumurta akı katılmıştır. Böylece kemerlerin dayanıklılığı sağlanmıştır. Kemerler iki sıra halinde üst üste yapılmıştır. Ortadaki kemer diğerlerinden daha geniş ve yuvarlaktır. İki kenarlarında kesme taştan selyaranlarla desteklenmiştir. Diğer kemerler daha küçük ölçüde olup, hafif sivridirler.

Kemerleri Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlılar da onararak kullanmışlardır. Su kemerleri günümüze iyi bir durumda gelebilmiştir.

Kaynak: AntikSymrna

Smyrna’ya ulaşan bilinen dört su yolu bulunmaktadır. Bunlardan ilki antik kaynaklarda da konu edilmiş olan Akpınar Su Yolu idi. İmparator Titus zamanında, gelecekteki İmparator Traianus’un babası M. Ulpius Traianus Eyalet Valisi olduğunda, İ.S. 79-80’de, Zeus Akraios Tapınağı’na ulaşan bir su kemeri inşa ettirdiği bilinmektedir. Aynı kemer daha sonra İmparator Traianus döneminde eyelet valisi olan L. Baebius Tullus tarafından, İ.S. 110-111’de, onarılmıştır. Bu suyolunun Akpınar Su Yolu olduğu ve Kısık’ın hemen doğusunda yer alan bir kaynakdan getirildiği sanılmaktadır. Bu kaynaktan çıkan su önce kuzeye yönlendirilerek Seydiköy Tren İstasyonu’nun bulunduğu noktaya ulaştırılmış, ardından bundan sonraki güzergahı net olmasa da suyun buradan Bozyakaya doğru bir yol izlemiş ve buradan Değirmentepe’deki tapınağa ulaştırılmıştı. Su yolunun tapınağa kadar olan yolculuğunda zaman zaman kapalı kanallar, zaman zaman da su kemerleri kullanılmıştı.

Smyrna’ya su ulaştıran su yollarından bir diğeri, Buca Su Yolları veya Osman Ağa Suyu olarak adlandırılan su yolunun Yeşildere’yi (Meles?) geçmek için kullanılan su kemeri İzmirliler tarafından Kızılçullu Su Kemerleri olarak bilinmektedir. Bu noktada Yeşildere üzerine kurulu iki su kemeri yer almaktadır. Kızılçullu Su Kemerine su ileten su yolunun Buca’nın güneyindeki Kaynaklar-Kozağaç başlangıcını oluşturuyordu. Su yolu Buca-Şirinyer demiryolu hattı üzerinden bu kemerlere ulaştırılıyordu. Suyun kaynağından Yeşildere’ye kadar olan yolculuğunda en dikkat çeken unsur 21 metre yüksekliğe ve 120 metrelik uzunluğa sahip olan Kızılçullu Su Kemeri’dir. 3 katlı bu su kemerinin Osmanlı dönemine kadar kullanıldığı, ancak kemerin üzerindeki kanallarda biriken tortuların temizlenemeyecek hale gelmesinden sonra bu kez güneyine iki katlı yedi kemer açıklıklı ikinci bir kemer yapılmak zorunda kalmıştır. Bu kemerleri aşan suyun Kadifekale’nin* batı eteği boyunca Kemer-Basmane yönünde kente ulaştığı öngörülmektedir.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here