42,5354$% 0.07
49,5729€% -0.06
9.394,00%-0,84
11.007,37%0,81
฿%
%
02:00
Roels Malikanesi’nin Yıkımına Mimarlar Odası’ndan Sert Tepki
Mimarlar Odası İzmir Şubesi, Roels Malikanesi’nin yıkımını sert sözlerle eleştirdi: “Bu bir bina değil, kent belleğinin kaybıdır.”
İzmir’in Buca ilçesinde yıkılan Roels Malikanesi’ne ilişkin bir açıklama da Mimarlar Odası İzmir Şubesi’nden geldi. 1955 yılında mimar Melih Pekel tarafından inşa edilen modern dönem konut yapısının tamamen ortadan kaldırılması, meslek odası tarafından yalnızca tekil bir yıkım değil, kentlerde uzun süredir yaşanan sistematik bir sürecin parçası olarak değerlendirildi.
Mimarlar Odası İzmir Şubesi 47. Dönem Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, Roels Malikanesi’nin yıkımının, mimarlık mirasının ve kentsel belleğin rant baskısı altında aşındırılmasının güncel bir örneği olduğu vurgulandı. Açıklamada, “Bu kayıp tekil bir müdahale değil; kamusal değerlerin sistematik biçimde yok edilmesinin yeni bir halkasıdır” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, modern mimarlık mirasının yeterince tanımlanmadığı ve tescil mekanizmalarıyla korunmadığı için piyasa koşullarına terk edildiğine dikkat çekildi. “Yenileme”, “gelişim” ve “zorunluluk” gibi söylemlerle bu yapıların görünmez hale getirildiği belirtilirken, söz konusu yapıların yalnızca fiziksel varlıklar olmadığı; bir dönemin yaşam kültürünü, mekânsal düşüncesini ve kamusal hafızasını taşıdığı vurgulandı.
Mimarlar Odası, son yıllarda İzmir başta olmak üzere Türkiye’nin birçok kentinde benzer nitelikteki modern dönem yapılarının arka arkaya ortadan kaldırıldığını hatırlattı. Bu durumun rastlantı olmadığına işaret edilen açıklamada, koruma politikalarının bütüncül bir kültür olarak ele alınmamasının ve planlama süreçlerinin ekonomik getiri odaklı işletilmesinin bu süreci beslediği ifade edildi.
Açıklamada, yapıların dönüştürülerek ve yeniden işlevlendirilerek yaşatılmasının mümkün olduğuna dikkat çekildi. Buna karşın rant baskısıyla yapıların tamamen ortadan kaldırılmasının geri dönüşü olmayan bir tahribat yarattığı belirtilerek, “Kentler bu yolla yenilenmemekte; kimliğini, çeşitliliğini ve hafızasını kaybetmektedir” denildi.
Mimarlar Odası İzmir Şubesi, korumanın yalnızca tescil listelerine bırakılacak teknik bir işlem olmadığını vurguladı. Koruma anlayışının planlama, tasarım ve uygulama süreçlerinin tamamını kapsayan kamusal bir sorumluluk olduğu ifade edilirken, modern mimarlık mirasının envanterlenmesi, izlenmesi ve korunmasının piyasa koşullarına değil, kamusal yarar ilkesine dayanması gerektiği belirtildi.
Açıklamanın sonunda, kentlerin geleceğinin rant üzerinden değil; mimarlık birikimi, toplumsal bellek ve ortak değerler üzerinden inşa edilmesi gerektiği vurgulandı. Bu anlayış hâkim kılınmadığı sürece, bugün istisna gibi görünen yıkımların yarının sıradan uygulamaları haline geleceği uyarısı yapıldı.
Buca’daki tarihi yapıtları Kent arşivine tıklayarak ulaşabilirsiniz
https://www.atalarimizintopraklari.com/buca-tar%C4%B0h%C4%B0-yapilar-har%C4%B0tasi

