Buca’nın Güney Nüfusunu 307 Binden, 424 Bine Çıkaran Buca Güney Planlarına İtiraz

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Yaklaşık 1.305 hektarlık alanı kapsayan planlarda nüfus kapasitesinin yaklaşık 250 binden 424 bine yükselmesi öngörülürken, Şehir Plancıları Odası planların şehircilik ilkelerine aykırı olduğunu savundu.

Buca Güney İmar Planları Yeniden Yargıda: Şehir Plancılarından Önemli İtiraz

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, daha önce mahkeme tarafından iptal edilen ve yeniden hazırlanan Buca Güney Planlama Bölgesi imar planlarını bir kez daha yargıya taşıdı. Oda; 60 metrelik yolun etkilerinin yeterince analiz edilmediğini, teknik altyapı etki değerlendirme raporunun hazırlanmadığını, bazı kurum görüşlerinin güncelliğini yitirdiğini ve sosyal-teknik altyapı alanlarına ilişkin sorunların devam ettiğini savundu. Yaklaşık 1.305–1.307 hektarlık alanı kapsayan planlama bölgesinde nüfus kapasitesinin yaklaşık 250 binden 424 bin kişiye yükselmesinin öngörülmesi ise tartışmanın en önemli başlıklarından biri.

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi’nin Haziran-Ağustos 2026 dönemini kapsayan “Hukuki Mücadele Bülteni” yayımlandı. İzmir ve çevresindeki 12 plan ve plan değişikliğinin yargıya taşındığının açıklandığı bültende, Buca Güney Planlama Bölgesi İmar Planları da dava konusu edilen dosyalar arasında yer aldı.

Şehir Plancıları Odası, Buca Güney Planlama Bölgesi’nde yeniden hazırlanan planların daha önce verilen yargı kararlarında ortaya konulan sorunları yeterince gidermediğini savunarak yeni bir hukuki süreç başlattı.

Buca Güney Planları daha önce de mahkemeden dönmüştü

Buca Güney Planlama Bölgesi’ndeki tartışmalar yeni değil. İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 14 Temmuz 2023 tarihli 05.761 ve 14 Ağustos 2023 tarihli 05.782 sayılı kararları doğrultusunda uygun bulunan Güney Planlama Bölgesi 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonu ve İlavesi, Koruma Bölge Kurulunun da kararının ardından 12 Aralık 2023 ile 10 Ocak 2024 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştı.

Ancak planlar hakkında açılan dava sonucunda İzmir 7. İdare Mahkemesi, E.2024/448, K.2025/93 sayılı ve 20 Şubat 2025 tarihli kararıyla planın iptaline karar verdi. Mahkeme kararının ardından Buca Güney Planlama Bölgesi için yeniden planlama süreci başlatıldı. Buca Belediyesi’nin resmi belgelerinde yaklaşık 1.305 hektarlık Güney Planlama Bölgesi’nin üç etaba ayrıldığı, ilk etap uygulama planının ise yaklaşık 580 hektarlık alanı kapsadığı belirtildi.

Yeni plan hazırlandı, 2026’da yeniden askıya çıktı

Mahkeme kararından sonra hazırlanan Buca Güney Planlama Bölgesi 1. Etap 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Revizyonu, Buca Belediye Meclisinin 3 Aralık 2025 tarihli ve 2025/201 sayılı kararıyla kabul edildi. Plan, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 13 Nisan 2026 tarihli ve 04.384 sayılı kararıyla değişiklikle uygun görülerek onaylandı ve 21 Mayıs-19 Haziran 2026 tarihleri arasında askıya çıkarıldı. Askı sürecinin ardından planlara vatandaşlardan, meslek odalarından, sivil toplum kuruluşlarından ve hak sahiplerinden çok sayıda itiraz geldi.

Buca Güney İmar Planlarına 702 dilekçelik toplu itiraz

Güney Planlama Bölgesi planlarının 2026’daki askı sürecinde en dikkat çekici gelişmelerden biri 702 dilekçelik toplu itiraz oldu. TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi’nin yanı sıra Temiz İzmir Derneği, çeşitli vatandaşlar ve mülk sahipleri de planlara itiraz etti. Giraud ailesinin mirasçılarından Caroline Nicole Koç’un da vekili aracılığıyla planlara itiraz ettiği kamuoyuna yansıdı.

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinde 16 Temmuz 2026 tarihinde görüşülen itirazların büyük bölümü ise kabul edilmedi. Şehir Plancıları Odası’nın başvurusu ile 702 dilekçelik toplu itiraz da uygun bulunmayan başvurular arasında yer aldı.

Şehir Plancıları bu kez planları yargıya taşıdı

İtirazların reddedilmesinin ardından süreç yargıya taşındı. TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Eylül ayında kamuoyuna açıkladığı Hukuki Mücadele Bülteni’nde Buca Güney Planlama Bölgesi planları hakkında yeniden dava açıldığını duyurdu. Oda, İzmir 7. İdare Mahkemesinin daha önce verdiği iptal kararındaki sorunların yeni planlarda da devam ettiğini ileri sürdü.

“Altyapı etki değerlendirmesi hazırlanmadı”

Şehir Plancıları Odası’nın bir diğer itirazı altyapıya ilişkin oldu. Oda, plan kapsamında Kentsel Teknik Altyapı Etki Değerlendirme Raporu’nun hazırlanmadığını, ayrıca İZSU, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi gibi kurumların planın temelini oluşturan bazı görüşlerinin güncelliğini yitirdiğini ileri sürdü.

Oda ayrıca kentsel dönüşüm modeli kapsamında bazı alanlardaki yapılaşma kararlarının sosyal ve teknik altyapı alanlarını etkilediğini, eşdeğer alan ayrılması konusunda mevzuata aykırılıklar bulunduğunu ve “Özel Proje Alanı” tanımının belirsiz ve ayrıcalıklı yapılaşma hakları oluşturabileceğini savundu.

En kritik başlıklardan biri nüfus 307 binden 424 bin kişiye çıkıyor

Buca Güney Planlama Bölgesi tartışmalarının en önemli konularından biri ise nüfus kapasitesi. Planlama sürecine ilişkin yayımlanan plan verileri ve haberlerde, yaklaşık 1.307 hektarlık Güney Planlama Bölgesi’nde önceki planlardan gelen nüfus kapasitesinin yaklaşık 250 bin kişi, yeni plan kararlarıyla ortaya çıkan kapasitenin ise yaklaşık 424 bin kişi olduğu belirtiliyor.

Bu rakamlara göre plan kapasitesi bakımından bölgede yaklaşık 174 bin kişilik ek nüfus oluşabilecek. Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan 2023 tarihli Buca Güney Planlama Bölgesi Plan Açıklama Raporunda, TÜİK’in 2022 verileri üzerinden yapılan hesaplamada plan sınırları içerisindeki fiilî nüfusun yaklaşık 307 bin kişi olduğu belirtilmişti. Raporda plan sahasına giren 18 mahallenin toplam nüfusunun 330 bin 473 kişi olduğu, dört mahallenin yalnızca bir bölümünün plan sınırlarında bulunması nedeniyle planlama alanında yaşayan gerçek nüfusun yaklaşık 307 bin kişi olarak hesaplandığı ifade edilmişti.

Dolayısıyla kamuoyunda sıkça kullanılan “yaklaşık 170 bin kişilik nüfus artışı” hesabı, 307 bin kişilik fiilî nüfus üzerinden değil, yaklaşık 250 bin kişilik eski plan kapasitesinin 424 bin kişiye yükselmesi üzerinden yapılan hesaplamaya dayanıyor.

Fiilî 307 bin kişi ile 424 bin kişilik yeni plan kapasitesi karşılaştırıldığında ise fark yaklaşık 117 bin kişi seviyesinde bulunuyor.

7777 ada 1 parselde mevcut nüfus sıfırdan 643 kişiye çıkıyor

Güney Planlama Bölgesi içerisindeki nüfus artışının parsel bazındaki örneklerinden biri de Buca Kaymakamlığı ile Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi arasındaki 7777 ada 1 parselin bulunduğu düzenleme sahası.

Plan açıklama raporunda bu bölgedeki mevcut nüfusun 0, önerilen nüfusun ise 643 kişi olarak gösterildiği daha önce Gündem Buca tarafından gündeme getirilmişti. Söz konusu bölge de geçmiş yıllarda yargı konusu olmuştu. 2020 yılında hazırlanan planlara karşı TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi ve Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi tarafından açılan davada İzmir 3. İdare Mahkemesi planların iptaline karar vermişti. Mahkeme sürecinde sosyal donatı, ulaşım, trafik ve kamusal kullanım kararları tartışılmıştı.

Giraud Çiftliği ve “Özel Proje Alanı” tartışması

Planlara yönelik itirazların bir diğer önemli bölümünü Giraud Çiftliği ve çevresindeki kararlar oluşturuyor. Şehir Plancıları Odası, daha önceki mahkeme kararlarında bu bölgeye ilişkin plan hükümlerinin de değerlendirildiğini belirterek yeni planlarda alanın “Özel Proje Alanı” şeklinde düzenlenmesine itiraz etti.

Oda, mahkemenin Güney Planlama Bölgesi’nin bütününe ilişkin iptal kararının yeni plan açıklama raporunda yalnızca Giraud Çiftliği ve yakın çevresine ilişkinmiş gibi ele alındığını savundu ve bunun önceki yargı kararının kapsamıyla çeliştiğini ileri sürdü.

Buca Güney Planlarında yeni dönem: Kararı yine yargı verecek

Buca’nın gelecekteki yapılaşmasını doğrudan etkileyecek Güney Planlama Bölgesi süreci böylece yeniden mahkemeye taşındı.

Daha önce mahkeme tarafından iptal edilen planların ardından Buca Belediyesi Plan ve Proje Müdürlüğü koordinasyonunda yeniden hazırlatılan planlar, 2025 yılında Buca Belediyesi İmar ve Bayındırlık Komisyonunda Mustafa Genç, Murat Sinat, Sadık Bahattin Kızıldağ, Şükrü Parmaksızoğlu ve Burçin Kevser Sevil tarafından oy birliğiyle uygun bulunmuştu.

Planlar belediye meclislerindeki onay süreçlerinin ardından 2026 yılında yeniden askıya çıkarılırken, Şehir Plancıları Odası bu kez yeni düzenlemelerin de önceki mahkeme kararında belirtilen sorunları gidermediğini savunarak yargıya başvurdu

Buca’nın güneyindeki geniş bir alanı ve yüz binlerce kişiyi ilgilendiren planlama süreci böylece yeniden yargıya taşınmış oldu. Bir tarafta Buca Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi, mahkeme kararları sonrasında hazırlanan yeni planlarla kentsel dönüşüm, ulaşım bağlantıları ve sağlıklı yapılaşmanın sağlanmasını hedefliyor.

Diğer tarafta Şehir Plancıları Odası; nüfus ve yapılaşma yoğunluğu, altyapı kapasitesi, sosyal donatı alanları, 60 metrelik ulaşım aksı, güncel kurum görüşleri ve önceki mahkeme kararlarının uygulanıp uygulanmadığı konusunda hukuka ve şehircilik ilkelerine aykırılıklar bulunduğunu savunuyor.

İzmir 7. İdare Mahkemesinin 2025 yılında iptal ettiği Güney Planlama Bölgesi planlarının yeniden hazırlanmasının ardından başlayan ikinci yargı sürecinde, yeni planların önceki mahkeme kararındaki eksiklikleri giderip gidermediğine bu kez yeniden yargı karar verecek.