ibb ve Buca Belediyesi ’nin Şahin Tepesi Konut Planları yine Mahkemelik

BEĞENDİM

ABONE OL

News

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, Buca ilçesi Tınaztepe Mahallesi’nde Şahin Tepesi olarak bilinen alana ilişkin 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliğini yargıya taşıdı. Plan değişikliği, İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin 16.10.2025 tarihli ve 04.1062 sayılı kararıyla onaylanmış, 27 Kasım–26 Aralık 2025 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştı. Oda, 19 Şubat 2026 tarihinde planı dava konusu ettiğini duyurdu.

“Kamu Yararı ve Plan Bütünlüğüne Aykırı”

Oda tarafından yapılan açıklamada, daha önce “Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanı” olarak planlanan bölgenin parçacıl bir yaklaşımla “Kentsel Gelişme Alanı (Konut)” kullanımına dönüştürüldüğü belirtildi. Bu değişikliğin plan bütünlüğü, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından ciddi sakıncalar içerdiği ifade edildi.

Açıklamada, söz konusu planın şahıs mülkiyetlerini önceleyen bir yaklaşımla hazırlandığı, sosyal ve teknik altyapı dengelerinin gözetilmediği ve ilave nüfus getirecek kararlar içerdiği öne sürüldü.

Daha Önce İki Kez İptal Edildi

Oda, aynı alana ilişkin benzer plan değişikliklerinin daha önce idare mahkemeleri tarafından iptal edildiğini hatırlattı. İzmir 2. ve 7. İdare Mahkemeleri’nin geçmiş kararlarında; eşdeğer donatı alanı ayrılmaması, ilave nüfus projeksiyonunun hesaplanmaması ve kamu yararı ilkesine aykırılık gibi gerekçelerle planların hukuka uygun bulunmadığı belirtildi.

Şehir Plancıları, mahkeme kararlarının bağlayıcılığına rağmen benzer içerikte yeni bir plan değişikliğinin onaylanmasının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını savundu.

Teknik Rapor ve Altyapı Etki Analizi Yok İddiası

Dava dilekçesinde ayrıca;

Donatı alanlarının azaltıldığı,
Eşdeğer alan ayrılmadığı,
Yoğunluk artırıcı kararlar için zorunlu olan kentsel teknik altyapı etki değerlendirme raporunun hazırlanmadığı,
Plan lejantının Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne aykırı olduğu

iddialarına yer verildi.

Plan değişikliğine karşı İzmir 4. İdare Mahkemesi’nde 2026/256 Esas numarasıyla dava açıldığı bildirildi.

Tepkiler Büyüyor

Plan değişikliği, Buca Belediyesi ve İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nde kabul edilmesinin ardından kamuoyunda tartışma yaratmıştı. İlçede bazı meslek odaları ve sivil toplum temsilcileri, daha önce yargıdan dönen plan yaklaşımında ısrar edilmesini eleştiriyor.

Şehir Plancılarından “Kamusal Alan” Vurgusu

Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, açıklamasında planlamanın temel amacının kamu yararını korumak olduğunu vurgulayarak, özellikle büyük ölçekli kamusal alanların konut gelişimine açılmasının şehircilik ilkeleri açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Öte yandan Oda’nın daha önce Buca Cezaevi alanının kamusal ve yeşil alan ağırlıklı değerlendirilmesi yönündeki planlama yaklaşımına da destek verdiği biliniyor.

Buca “Fırıncılar” Planlama Süreci: 14 Yıllık İmar Israrı ve Mahkeme Kararları

İzmir’in Buca ilçesinde “Fırıncılar” olarak bilinen bölgede yürütülen planlama süreci, yıllardır süren imar değişiklikleri ve art arda gelen mahkeme iptalleriyle dikkat çekiyor. Bölgeye ilişkin çevre düzeni planı kararları, farklı tarihlerde değiştirilmiş; ancak yapılan değişikliklerin önemli bölümü yargıdan dönmüş durumda.

2012: Kamusal Kullanım Kararı

İlk önemli plan kararı, 12.09.2012 tarih ve 05.843 sayılı meclis kararıyla onaylanan 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı oldu. Bu planda alan, “Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanı” olarak belirlendi.

Bu karar, bölgenin kamusal hizmet alanı olarak değerlendirilmesini öngörüyordu.

2018: “Kentsel Gelişme Alanı”na Dönüşüm ve İlk İptal

16.02.2018 tarih ve 05.517 sayılı meclis kararıyla plan değişikliğine gidilerek alanın bir bölümü “Kentsel Gelişme Alanı”, bir bölümü ise yeniden “Büyük Alan Kullanımı Gerektiren Kamu Kuruluş Alanı” olarak düzenlendi.

Ancak bu plan değişikliği, açılan dava sonucunda İzmir 2. İdare Mahkemesi tarafından E:2018/1118, K:2020/440 sayılı kararla iptal edildi.

Mahkeme kararında; plan değişikliğinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu, ilave nüfus getirilmesine rağmen sosyal ve teknik altyapı dengesinin korunmadığı vurgulandı.

2024: Yeni Plan, İkinci İptal

15.03.2024 tarih ve 04.310 sayılı İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi kararıyla bu kez alan “Kentsel Gelişme Alanları” ve “Kentsel Sosyal Altyapı Alanları” olarak yeniden planlandı.

Ancak bu değişiklik de yargıdan döndü.

İzmir 7. İdare Mahkemesi, E:2024/935, K:2025/959 sayılı kararıyla planı iptal etti.

Kararda; yoğunluk artışının nüfus projeksiyonlarıyla uyumlu olmadığı, donatı alanlarının dengeli biçimde planlanmadığı ve kamu yararının gözetilmediği belirtildi.

2025: Üçüncü Plan Değişikliği

Mahkeme iptallerine rağmen 16.10.2025 tarih ve 04.1062 sayılı meclis kararıyla yeni bir Çevre Düzeni Planı Değişikliği daha onaylandı.

Bu kez alanda:

“Kentsel Gelişme Alanları”
“Kentsel Sosyal Altyapı Alanları”
“Bölge Parkı/Büyük Kentsel Yeşil Alan”

kararları getirildi.

Ancak meslek odaları ve şehir plancıları, önceki mahkeme kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların giderilmediğini savunarak süreci yeniden yargıya taşıdı.

14 Yıllık Süreçte Ne Oldu?

Fırıncılar bölgesinde planlama süreci şu tabloyu ortaya koyuyor:

2012: Kamusal kullanım kararı
2018: Konut gelişimi ağırlıklı plan değişikliği
2020: İlk iptal
2024: Yeni plan değişikliği
2025: İkinci iptal
2025 (Ekim): Üçüncü plan onayı
2026: Yeni dava süreci

Uzmanlara göre, mahkeme kararlarına rağmen benzer planlama yaklaşımının sürdürülmesi, hem hukuk devleti ilkesi hem de planlama bilimi açısından tartışma yaratıyor.

Fırıncılar bölgesindeki dava sürecinin sonucu, yalnızca Buca’daki yapılaşma kararlarını değil; İzmir genelinde planlama politikalarının yönünü de etkileyecek nitelikte görülüyor.